მუშთაიდის ბაღის ლეგენდები...
font-large font-small
მუშთაიდის ბაღის ლეგენდები...
იძულებით შერჩეული საცხოვრებელი ადგილი თუ მეუღლის სურვილის ასრულება?!



ევროპაში მოგზაურობისას ან ევროპულ-ამერიკული ფილმების ყურებისას, ალბათ ყველას თვალში გვხვდება ფართო მასშტაბზე გაშენებული პარკები. მწვანე ბალახზე გაშლილ ფერად პლედებზე, ახალგაზრდა წყვილები წვანან და ცას ასცქერიან, ზოგიერთები წიგნებს კითხულობენ, ზოგი კი _ მშობლები თუ ძიძები პატარებს აძინებენ და ა.შ. მაღალი ხეები, ულამაზესი ყვავილები და სხვა მცენარეები გულგრილს ვერავის ტოვებს და ალბათ ერთ-ერთი, რაც ევროპის უნდა შეგვშურდეს, დიდი რაოდენობით სიმწვანეა.
სამწუხაროდ, საქართველოში, ჩვენს დედაქალაქში მცენარეებით სავსე, კეთილმოწყობილი სკვერები და ბაღები არცთუ ბევრი გვაქვს, მხოლოდ რამდენიმეს თუ დავასახელებთ, სადაც მეტ-ნაკლებად შეიძლება სუფთა ჰაერზე გასეირნება. ასეთებია: ვაკის პარკი, მუშთაიდის ბაღი, მზიური, მთაწმინდის პარკი, ბოტანიკური ბაღი და დედაქალაქის სხვა პატარ-პატარა სკვერები. ამჯერად XIX საუკუნის 30-იან წლებში გაშენებული მუშთაიდის ბაღის და მისი დაარსების ისტორიას მოგითხრობთ. ლამაზი ლეგენდები და სინამდვილე ერთმანეთშია არეული, ამიტომ თავად გადაწყვიტეთ, რომელი ვერსია უფრო სარწმუნოა.

მუშთაიდი, ირანელი დიდგვაროვანთა ოჯახის წარმომადგენელი გახლდათ, რომელსაც ცოლად ქართველი ქალი _ ნინო ჰყავდა. მას მეუღლე სტამბოლში ტყვეთა ბაზარში უყიდია. როგორც ჩანს, თავრიზელ მირ ფერტე აღასეიდ მუშთაიდს მეუღლე იმდენად შეჰყვარებია, რომ როცა მან თბილისში საცხოვრებლად გადასვლა უთხოვია, კაცი დასთანხმებია. თუმცა, ამ წყვილის თბილისში დასახლების შესახებ არის მეორე და ბევრად უფრო სარწმუნო ვერსიაც, რომლის მიხედვითაც მუშთაიდი რუსეთის მთავრობისთვის მუშაობდა და ამის გამო ირანის შაჰმა მას სამშობლოში ჩასვლა აუკრძალა. GzaPress

მუშთაიდს მდიდარ, განათლებულ, ორატორული ნიჭით დაჯილდოებულ, საკმაოდ გავლენიან ადამიანად ახასიათებდნენ. მისი ეს თვისებები მხედველობიდან არ გამოჰპარვია კავკასიის მაშინდელ მთავარმართებელ გენერალ ალექსანდრე პასკევიჩს. სწორად მან, რუსეთის მაშინდელი ელჩის ალექსანდრე გრიბოედოვის რჩევით, მუშთაიდი გადაიბირა და რუსეთის სამსახურში ჩააყენა. მუშთაიდმა სამხრეთ აზერბაიჯანის მმართველის, ირანის უფლისწულის აბაზ-მირზასა და თავრიზის სარდლის ალაიარ-ხანის ქვეყნიდან გაძევება შეძლო, რითიც ხელი შეუწყო ამ მხარის რუსეთთან შეერთებას. ხოლო თურქმანჩაის ზავის შემდეგ, როცა სამხრეთ აზერბაიჯანი ირანს დაუბრუნდა, მუშთაიდს, როგორც ქვეყნის მოღალატეს, იქ აღარ დაედგომებოდა და იძულებული გამხდარა, სამშობლოდან გადახვეწილიყო. მუშთაიდმა ირანში დიდძალი ქონება დატოვა, მაგრამ ალექსანდრე პასკევიჩმა მას შესაფერისად დაუფასა გაწეული სამსახური. გენერლის შუამდგომლობით მუშთაიდს დაუნიშნეს მაღალი პენსია, დააჯილდოეს იმპერიის უმაღლესი ორდენებით, მედლებით და შირვანში 15 სოფელიც კი უბოძეს. მუშთაიდი მთელი კავკასიის შიიტების უმაღლეს სასულიერო ხელისუფლად დაინიშნა. რეზიდენცია თბილისში გამოუყვეს და ასევე, 50 დესეტინა მიწის ნაკვეთი მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე.
GzaPress
ნინო საქართველოში ჩამოსვლიდან რამდენიმე თვეში გარდაიცვალა. კაცმა საყვარელი ცოლი სახლის წინ, ეზოში დაკრძალა და მის საფლავზე ბევრი წითელი ვარდი დარგო. მალე, ბაღის გაშენების იდეა გაუჩნდა და როცა ჩანაფიქრის განხორციელებას შეუდგა, მტკვრიდან 12-კილომეტრიანი სარწყავი არხიც გაიყვანა. გადმოცემის თანახმად, როცა ირანის შაჰმა მუშთაიდი შეიწყალა, 1845 წელს მან თავის სამშობლოში დაბრუნება გადაწყვიტა, თუმცა, გამგზავრებამდე ბაღი ერთ ვაჭარს მიჰყიდა. შემდეგ ეს ტერიტორია ქალაქის მმართველობაში გადავიდა. მთავარმართებელმა მუშთაიდის ბაღი გაადიდა და კეთილმოაწყო. ის ქალაქის ერთ-ერთ სასეირნო და მოსალხენ ადგილად გახადა. იმ დროს ბაღში მრავალი გასართობი ადგილი იყო: რესტორანი, ბუფეტი, საგამოფენო სივრცე და საზაფხულო თეატრი. სწორედ აქედან აუშვეს ამიერკავკასიაში პირველი საჰაერო ბურთი 1882 წელს, 1935 წელს კი ამოქმედდა მსოფლიოში პირველი საბავშვო რკინიგზა.
მოკლედ, ეს ადგილი ძველი თბილისის ძალიან პრესტიჟულ ადგილად ითვლებოდა, სადაც უცხოეთიდან ჩამოსულ სტუმრებს ქართველი მასპინძლები აუცილებლად გაატარებდნენ. როგორც ამბობდნენ, სწორედ მუშთაიდის ბაღის ღია სცენაზე ნახა პირველად ნიკო ფიროსმანმა ფრანგი მომღერალი მარგარიტა დე სევრი, რომლისგანაც შთაგონებულმა მხატვარმა შექმნა ტილო `აქტრისა მარგარიტა~, თუმცა, ფიროსმანის შემოქმედების მკვლევრების აზრით, ეს მხოლოდ ლამაზი ზღაპარია და რეალობასთან არაფერი აქვს საერთო.
ბაღი სხვადასხვა დროს ხან რკინიგზელთა, ხან ორჯონიკიძის სახელობის იყო, მაგრამ საბოლოოდ დამაარსებლის სახელი დაიბრუნა და დღეს მას ყველა სპარსი მუშთაიდის ბაღად მოიხსენიებს.

ანა კალანდაძე
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარები (0)
კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სიახლეები
ბე­რი გრი­გო­ლი მთა­ვა­რან­გე­ლოზ­თა კუნ­ძუ­ლის სა­ვა­ნე­ში დამ­კ­ვიდ­რ­და
ჩვენ გაგ­ვი­მარ­თ­ლა, რად­გან გაქ­ცე­უ­ლებ­მა ცო­ტა რამ თუ წა­ი­ღეს
ივანე ჯავახიშვილი ყოველი ახალი წიგნის პირველ ეგზემპლარებს მეუღლეს უძღვნიდა
შვილ­მ­კ­ვ­და­რი დე­და - თა­მარ გა­ბაშ­ვი­ლი შვი­ლის საფ­ლავ­თან მცი­რე ხნით რჩე­ბო­და ხოლ­მე, შვი­ლის და­ტი­რე­ბა­საც ვერ ახერ­ხებ­და
ძველ შავ-თეთრ ფოტოს დავხედოთ, რომელიც დღეს თითქმის აღარაფრით ჰგავს გმირთა მოედანს
"სახითა და აღნაგობით ჰგავდნენ ერთმანეთს, ორივე ძალიან ლამაზი იყო..."
"რუ­დუ­ნე­ბით შე­მო­ნა­ხუ­ლი მი­სი სა­მი ნეკ­ნი მთაწ­მინ­დას მი­ა­ბა­რეს..."
იმ დროს ხომ ყვე­ლას უსუ­სუ­რი ბრალ­დე­ბე­ბით აპა­ტიმ­რებ­დ­ნენ
ხშირად დასახიჩრებული მოწინააღმდეგენი რომელიმე დუქანს ან სახლს მიაშურებდნენ, იქ კი ლხინი გათენებამდე გრძელდებოდა

კვირის სიახლეები
ექ­ს­კ­ლუ­ზი­უ­რი ქალ­თა ჰო­როს­კო­პი ანუ რა ელით ქა­ლებს 2018 წელს ზო­დი­ა­ქოს ნიშ­ნის მი­ხედ­ვით
მე­გობ­რო­ბით დაწყე­ბუ­ლი ურ­თი­ერ­თო­ბა წლის ბო­ლოს შე­იძ­ლე­ბა ქორ­წი­ნე­ბის შან­სებ­ში გა­და­ი­ზარ­დოს
0 კომენტარი
მეუფე შიო - გამორჩეული მღვდელმსახური
როგორც საპატრიარქოში აცხადებენ, რამდენიმე დღეში წერილობით გაიწერება მისი უფლება-მოვალეობები
0 კომენტარი
ქალის სასტიკი ხვედრი "მესამე სამყაროში" - სულისშემძვრევლი ამბავი გაყიდულ შვილებზე
ავღანელი გოგონას უმძიმესი ცხოვრების ამბავი
8 კომენტარი
მა­ჩაბ­ლის იდუ­მა­ლე­ბით მო­ცუ­ლი ცხოვ­რე­ბა და გა­უ­ჩი­ნა­რე­ბა
"რუ­დუ­ნე­ბით შე­მო­ნა­ხუ­ლი მი­სი სა­მი ნეკ­ნი მთაწ­მინ­დას მი­ა­ბა­რეს..."
7 კომენტარი
"დრო ყველაფერს "ალაგებს"... - რაში გაუმართლა თინი გალდავას
როდესაც იცვლება შენი ფიქრები, მაშინვე იცვლება შენი ცხოვრებაც
0 კომენტარი
თემა, რომელზეც ილო ბეროშვილი საჯაროდ პირველად ალაპარაკდა
ილო ბეროშვილის "ფერისცვალება" და განცდა, რომელიც ხელახლა დაბადების ტოლფასია
5 კომენტარი
ვინ არის გამოსახული ფოტოზე, რომელიც დღემდე ნატო ვაჩნაძე გვეგონა
"სახითა და აღნაგობით ჰგავდნენ ერთმანეთს, ორივე ძალიან ლამაზი იყო..."
18 კომენტარი
სახსრებში მამტვრევს. ალბათ ბედნიერების ნიშანია.
LIFE
 "შვი­ლი დღემ­დე არ მპა­ტი­ობს, რომ დე­და­სა და ქმარს სა­თა­ნა­დო ად­გი­ლი ვერ მი­ვუ­ჩი­ნე..."
"წი­თე­ლი" მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბა და და­კარ­გუ­ლი თა­ვი­სუფ­ლე­ბა
1 კომენტარი
უძლური ქმრისა და 18 წლის ცოლის დავა - 11 წლის ასაკში გათხოვილი გოგონას უცნაური თავგადასავალი

უმოწყალესო ხელმწიფევ, ვეკრ­ძალვი და ვიშიშვი თუ ვითარ გავბედო ესე ვითარი მოხსენება
3 კომენტარი
კეთილ სიცრუეში გაზრდილი ქალის ცრემლები
ვერ დავუშვებდი ორმეტრიანი ბიძის უხმოდ გასვენებას

0 კომენტარი